Artikelen

Financieel weerstandsvermogen berekenen met risicosimulatie (2003)

In dit artikel wordt op basis van het nieuwe besluit begroting en verantwoording van het Ministerie van BZK beschreven hoe het financiële weerstandsvermogen kan worden berekend op basis van een inventarisatie van risico's.

De inventarisatie van risico's stamt uit 1995 toen het Ministerie van BZK de risicoparagraaf heeft ingevoerd. In 2004 is het de bedoeling dat gemeenten op basis van die risico's ook hun weerstandsvermogen berekenen.

De paragraaf weerstandsvermogen verhoogt de efficiency (2003)

Soms zijn gemeentebestuurders genoodzaakt de belastingtarieven met tientallen procenten te verhogen vanwege onvoorziene tegenvallers of de gevolgen van beleid uit het verleden. Met wat meer aandacht voor het weerstandsvermogen, had men in een aantal gevallen wellicht kunnen volstaan met minder drastische maatregelen. Vanaf het begrotingsjaar 2004 wordt een analyse van het weerstandsvermogen door de decentrale overheden verplicht. De resultaten hiervan moeten worden verwerkt in de paragraaf weerstandsvermogen. Gerritsen en Haisma hebben afzonderlijk eerder in B&G de verschillende aspecten van deze analyse modelbeschrijvend besproken.

In dit artikel wordt aan de hand van de fictieve gemeente Gaasterzijl een uitwerking van een mogelijke paragraaf weerstandsvermogen beschreven. Dit voorbeeld laat zien hoe een gemeente zelf op adequate wijze kan voldoen aan de nieuwe voorwaarden met betrekking tot de paragraaf weerstandsvermogen. De hier voorgestelde opzet biedt bovendien meer inzicht in de bestaande risico's en de daaraan gerelateerde weerstandscapaciteit en levert daardoor handvatten om efficiënter en beter gefundeerd beleid te voeren.

Risicomanagement: een bijdrage aan continuïteit in organisaties (1999)

Veel organisatie-instrumenten zijn gericht op probleemoplossing of organisatieverbetering. Risicomanagement biedt wat dat betreft een behoudende aanpak. Het is gericht op de beheersing van factoren die de continuïteit van de organisatie in gevaar kunnen brengen. Dit overigens in de breedste zin van het woord, want ook risico’s van koersverschillen kunnen organisaties in grote problemen brengen. Zelfs grote organisaties als Fokker kunnen hierdoor ernstig in de problemen komen.

Risicomanagement werkt in verhouding tot andere instrumenten preventief. Risicomanagement werkt ook integraal en gaat uit van alle mogelijke risico’s van ongewenst menselijk gedrag als fraude of het niet delen van kennis tot aan beveiliging van computersystemen en beheersing van financiële risico’s.

Dit katern wil inzicht verschaffen in de manier waarop risicomanagement kan worden toegepast in de organisatie. Eerst door uit te leggen wat risicomanagement behelst, vervolgens door een stappenplan toe te passen aan de hand van een voorbeeld. Het katern eindigt met de wijze waarop u risicomanagement op een permanente wijze in de organisatie kunt implementeren.

Kernvragen

  • Welke risico's kunnen er in een organisatie optreden?
  • Hoe beoordelen we risico's?
  • Wat zijn de maatregelen die u kunt nemen en wat zijn de kosten daarvan?
  • Welke maatregelen worden wel en welke niet geïmplementeerd?
  • Wordt risicomanagement toegepast op een afdeling of op de hele organisatie?